Mae’r cynllun Hawl Dioddefwyr i Adolygiad (VRR) yn rhoi hawl i ddioddefwyr ofyn am adolygiad o benderfyniad gan yr heddlu i beidio ag erlyn rhywun oedd dan amheuaeth.

Mae VRR yn gymwys i achosion lle mae unigolyn dan amheuaeth wedi'i adnabod ac wedi'i gyf-weld o dan rybudd, naill ai ar ôl cael ei arestio neu o’i wirfodd.

Yr achosion y cewch ofyn am eu hadolygu

Mae gennych chi hawl i ofyn am adolygiad os bydd yr heddlu'n penderfynu naill ai:

  • peidio â dwyn achos mewn achosion lle mae gan yr heddlu awdurdod i gyhuddo
  • nad yw'r achos yn bodloni'r prawf ar gyfer cyfeirio'r mater at Wasanaeth Erlyn y Goron (GEG) i gael penderfyniad ynghylch cyhuddiad


Mae VRR yn ymwneud yn benodol â phenderfyniadau i beidio ag erlyn. Nid yw'n cynnwys penderfyniadau ar gofnodi troseddau neu benderfyniadau i beidio â pharhau ag ymholiadau.

Achosion nad oes modd eu hadolygu

Nid yw VRR yn gymwys os cafodd y penderfyniad ei wneud gan y GEG, gan mai nhw sydd â’r hawl i adolygu. I gael rhagor o wybodaeth, ewch i wefan y GEG.

Nid yw VRR yn gymwys i’r achosion canlynol ychwaith:

  • pan nad oes rhywun dan amheuaeth wedi'i adnabod ac wedi’i gyf-weld
  • os rhai yn unig o’r cyhuddiadau sy’n cael eu dwyn yn erbyn rhai o’r unigolion dan amheuaeth
  • pan fo penderfyniad pendant (cyhuddiad neu warediad y tu allan i’r llys) wedi’i wneud am rywun arall mewn cysylltiad â’r digwyddiad
  • pan fo’r unigolyn dan amheuaeth wedi'i gyhuddo o drosedd wahanol i'r un a gofnodwyd ac y cwynodd y dioddefwr amdani; er enghraifft, mae'r unigolyn dan amheuaeth yn cael ei gyhuddo o ymosodiad cyffredin er mai niwed corfforol gwirioneddol oedd y drosedd a gofnodwyd
  • pan waredir y drosedd y tu allan i’r llys
  • pan fo’r dioddefwr yn tynnu ei gŵyn yn ôl neu’n gwrthod cydweithredu â’r ymchwiliad, fel bod yr heddlu’n penderfynu peidio â gwneud cyhuddiad neu’n penderfynu peidio â chyfeirio’r achos at y GEG

Weithiau mae ymchwiliad i drosedd yn parhau, felly er bod yr heddlu wedi penderfynu a ddylai rhywun gael ei gyhuddo neu beidio, gall yr ystyriaeth ar VRR gael ei gohirio nes bod yr ymchwiliad wedi'i gwblhau.

Pwy gaiff ofyn am adolygiad a pha bryd?

Mae’r cynllun yn gymwys i unrhyw benderfyniad a wnaed ar neu ar ôl 1 Ebrill 2015.

Rhaid ichi ofyn am adolygiad o fewn tri mis ar ôl penderfyniad yr heddlu i beidio ag erlyn.

Os yw'r achos yn gymwys o dan y cynllun, mae gan unrhyw ddioddefwr hawl i ofyn am adolygiad.

Diffinnir dioddefwr fel unigolyn sydd wedi dioddef:

  • niwed, gan gynnwys niwed corfforol, meddyliol neu emosiynol
  • colled economaidd wedi’i achosi’n uniongyrchol gan ymddygiad troseddol

Caiff pobl eraill wneud cais ar ran dioddefwr hefyd:

  • perthnasau agos i berson y cafodd ei farwolaeth ei achosi’n uniongyrchol gan ymddygiad troseddol
  • rhieni neu warcheidwaid pan fo’r prif ddioddefwr o dan 18 oed
  • swyddogion heddlu sydd wedi dioddef trosedd
  • llefarwyr teuluol i ddioddefwyr sydd ag anabledd, neu sydd wedi'u hanafu mor wael nes eu bod yn methu cyfathrebu
  • busnesau, ar yr amod eu bod yn rhoi enw cysylltwr

Gallwch ofyn i rywun weithredu ar eich rhan, fel cyfreithiwr neu AS. Yn yr achosion hyn, bydd arnon ni angen cadarnhad ysgrifenedig i ddangos bod gan y person dan sylw awdurdod y dioddefwr i weithredu ar ei ran.

Gwneud cais am adolygiad

Rhowch gymaint o fanylion ag y gallwch gan gynnwys:

  • rhif cyfeirnod yr achos
  • dyddiad y drosedd
  • enw’r unigolyn dan amheuaeth (os yw’n hysbys)
  • y rheswm/rhesymau dros eich gwrthwynebiad

Anfonwch neges ebost neu ysgrifennwch at:

Hawl Dioddefwyr i Adolygiad
Cyswllt Gwent
Swyddfa Heddlu Coed-duon
Blackwood Rd
Pontllan-fraith
Coed-duon NP12 2XA

Rydyn ni’n anelu at gydnabod cais am Hawl Dioddefwr i Adolygiad o fewn deg diwrnod gwaith.

Mae adolygiad fel arfer yn cael ei gwblhau o fewn 30 diwrnod gwaith. Mewn achosion cymhleth neu sensitif, gall gymryd mwy o amser, ond fe gewch chi ddiweddariadau cyson.

Canlyniadau adolygiadau

Mae chwe chanlyniad posibl i adolygiad:

  • mae’r penderfyniad gwreiddiol i beidio â chymryd camau pellach yn cael ei gynnal;
  • mae’r penderfyniad gwreiddiol yn cael ei wrth-droi ac mae achos yn erbyn yr unigolyn dan amheuaeth yn dechrau;
  • mae’r penderfyniad gwreiddiol yn cael ei wrth-droi ac ymdrinnir â’r unigolyn dan amheuaeth drwy waredu’r achos y tu allan i’r llys;
  • mae’r penderfyniad gwreiddiol yn cael ei wrth-droi ac mae’r achos yn cael ei gyfeirio at y GEG ar gyfer penderfyniad ar gyhuddiad;
  • mae’r heddlu’n penderfynu ymholi ymhellach cyn y gall y swyddog adolygu wneud penderfyniad;
  • mae’r penderfyniad gwreiddiol yn cael ei wrth-droi ond mae statud gyfyngiadau’r achos wedi dod i ben ac allwn ni ddim dwyn achos.

Beth bynnag fo'r canlyniad, byddwn yn ysgrifennu atoch i'w gadarnhau, oni bai ei bod yn amhriodol gwneud hynny neu eich bod chi wedi gofyn yn wahanol.

Os ydych yn anfodlon ar ganlyniad adolygiad yr heddlu, gallwch fynd ar ôl y mater ymhellach drwy wneud cais i'r Uchel Lys am adolygiad barnwrol.