Twyll Ar-lein

Mae twyllwyr yn dibynnu'n gynyddol ar y Rhyngrwyd i gyflawni eu nod, sef eich twyllo neu ddwyn eich hunaniaeth. Y ganolfan genedlaethol ar gyfer rhoi gwybod am dwyll, Action Fraud, yw'r man y dylid rhoi gwybod am achosion o dwyll ar-lein. Mae gan wefan Action Fraud  ffurflen rhoi gwybod ar-lein neu gallwch ffonio 0300 123 2040.

Mae nifer o sgamiau yn defnyddio e-bost a rhwydweithiau cymdeithasol. Byddant yn gofyn i chi am eich manylion personol, rhifau cerdyn banc neu gredyd neu fanylion mewngofnodi a chyfrineiriau ar-lein.

Byddwch yn effro i dwyll ar-lein a pheidiwch â chlicio ar ddolenni nad ydych yn si?r ohonynt. Peidiwch byth â rhoi gwybodaeth bersonol neu fanylion cardiau credyd i bobl oni allwch gadarnhau pwy ydynt. Mae twyllwyr yn chwilio am ffyrdd i'ch twyllo neu i ddwyn eich hunaniaeth yn barhaus.

Cofiwch

  • Peidiwch byth ag agor e-byst sy'n ymddangos yn rhyfedd a pheidiwch â chlicio ar ddolenni nad ydych yn si?r ohonynt
  • Dylech wybod â phwy rydych yn delio os ydych yn darparu unrhyw ddata personol. Nodwch, ni fydd banciau byth yn gofyn i chi am eich rhifau cyfrif na'ch manylion pin
  • Byddwch yn amheus os bydd unrhyw un yn gofyn i chi am wybodaeth bersonol neu ariannol
  • Yn aml bydd sgamiau yn ceisio ymddangos fel cyfrifon go iawn
  • Gwnewch yn si?r nad ydych yn darparu digon o wybodaeth ar-lein neu drwy rwydweithiau cymdeithasol a fydd yn helpu pobl i ddwyn eich hunaniaeth
  • Gwnewch yn si?r eich bod yn defnyddio gwefan ddiogel ar gyfer unrhyw drafodion ariannol, edrychwch am symbol clo clap neu  'https' yn y blwch cyfeiriad sy'n dynodi safle diogel
  • Sicrhewch fod gennych feddalwedd diogelwch a fydd yn blocio sbam neu e-byst gwe-rwydo. Trowch wal dân eich cyfrifiadur ymlaen a chadwch y feddalwedd gwrth-feirysau yn gyfredol, gan fod twyllwyr yn ceisio dod o hyd i ffyrdd o fynd o amgylch mesurau diogelwch yn barhaus

5 ffordd o adnabod twyll seiber

Dyma 5 ffordd y gallwch nodi twyll ar-lein neu seiber yn glir.

Mae twyllwyr yn aml yn anfon e-byst yn esgus eu bod yn dod o fanwerthwyr adnabyddus y gellir ymddiried ynddynt. Gyda llygad craff, gellir adnabod y rhain yn syth. Pethau i gadw llygad amdanynt yw:

  • Y cyfeiriad e-bost anhysbys yr anfonwyd y neges ohono
  • Rhybudd oddi wrth eich darparwr e-bost mai neges sbam ydyw
  • Y ffaith nad ydych erioed wedi siopa yno o bosibl

Mae twyllwyr nawr yn targedu defnyddwyr ffonau clyfar ac yn anfon negeseuon ffug yn syth at eu ffonau. Os byddwch yn cael un o'r negeseuon hyn, peidiwch byth â chlicio ar ddolen gan y gallai arwain at faleiswedd a fydd yn heintio eich dyfais gyda'r bwriad o ddefnyddio eich manylion personol.

Rydych wedi dyfalu'n gywir. Os bydd rhywbeth yn ymddangos yn rhy dda i fod yn wir, mae'n debygol mai dyna yw'r gwirionedd. 

Yn debyg iawn i'r pwynt cyntaf, bydd twyllwyr yn aml yn anfon e-byst "rhy dda i fod yn wir..." at bobl o'r hyn sy'n ymddangos ar y wyneb fel petaent yn frandiau adnabyddus. Felly defnyddiwch y cyngor yn y pwynt cyntaf i'w hadnabod.

Mae twyllwyr yn brwydro yn erbyn hidlyddion sbam cynyddol soffistigedig sy'n eu rhwystro rhag cyrraedd eich mewnflwch. Er mwyn goresgyn hyn, byddant yn aml yn defnyddio rhifau yn lle llythrennau a'r hyn a ymddengys yn gamsillafu ar hap er mwyn ceisio twyllo'r hidlydd. Bydd adnabod y patrymau hyn yn eich helpu i nodi'r twyllwyr sy'n llwyddo i ddod drwy'r hidlydd.

Mae hefyd yn werth nodi na fydd eich banc byth yn gofyn am eich manylion bancio ar-lein. Os byddwch yn cael e-bost sy'n honni ei fod yn dod o'ch banc yn gofyn am eich manylion, gallwch fod 100% yn sicr mai twyllwr ydyw.

Gall hyn ymddangos yn amlwg ond, fel y nodir uchod, mae gan y rhan fwyaf o'r prif ddarparwyr e-bost hidlydd sbam soffistigedig a ddylai ailgyfeirio'r mwyafrif llethol o e-byst twyll o'ch cyfeiriad e-bost. Os ydych yn gweld neges oddi wrth eich darparwr gwasanaeth yn eich rhybuddio y gall y neges fod yn sbam, osgowch y neges.