Twyll - Y pethau sylfaenol

Action Fraud yw canolfan genedlaethol y DU ar gyfer rhoi gwybod am dwyll a seiberdroseddu. Mae'n bwynt cyswllt canolog ar gyfer gwybodaeth am dwyll a seiberdroseddu. Caiff adroddiadau am dwyll a seiberdroseddu eu casglu a'u dadansoddi er mwyn cadarnhau a oes rhwydweithiau o droseddau ac i nodi'r Heddlu mwyaf addas i ymchwilio i'r mater, diogelu dioddefwyr sy'n agored i niwed ac erlyn troseddwyr.

Os ydych am roi gwybod am dwyll ar-lein, dylech fynd i wefan Action Fraud neu ei ffonio ar 0300 123 2040.

Rydym wedi cynnwys prif fathau o dwyll sydd yn cael eu hadrodd i ni. Gallwch ddarllen mwy amdanynt a chael cyngor penodol ar sut i amddiffyn eich hun.

Er y daw twyll mewn sawl ffurf, mae rhai camau syml y gallwch eu cymryd er mwyn diogelu eich hun rhag y drosedd.

  • Peidiwch â rhannu unrhyw wybodaeth bersonol (enw, cyfeiriad, manylion banc, e-bost neu rif ffôn) gyda sefydliadau neu bobl cyn cadarnhau eu manylion
  • Mae llawer o achosion twyll yn dechrau gydag e-byst gwe-rwydo. Cofiwch na fydd banciau na sefydliadau ariannol yn anfon e-byst atoch yn gofyn i chi glicio ar ddolen a chadarnhau eich manylion banc. Peidiwch ag ymateb i e-byst o'r fath, hyd yn oed os ydynt yn ymddangos yn rhai dilys. Gallwch bob amser ffonio eich banc gan ddefnyddio'r rhif ffôn neu ddarn o ohebiaeth ddilys, gwefan (wedi'i deipio'n uniongyrchol yn y blwch cyfeiriad) neu'r llyfr ffôn i gadarnhau os nad ydych yn si?r
  • Dinistriwch, ac yn ddelfrydol, rhwygwch, dderbynebau sydd â manylion eich cerdyn arnynt neu lythyrau sydd â'ch enw a'ch cyfeiriad arnynt. Nid oes angen llawer o wybodaeth ar dwyllwyr hunaniaeth er mwyn gallu clonio eich hunaniaeth
  • Sicrhewch fod gan eich cyfrifiadur feddalwedd gwrth-feirws cyfredol a wal dân wedi'i mewnosod. Sicrhewch fod gosodiadau hysbysu a monitro diogelwch eich porwr wedi'u gosod ar y lefel uchaf er mwyn rhwystro problemau maleiswedd a throseddau cyfrifiadurol
  • Cofrestrwch ar gyfer Verified by Visa neu MasterCard Secure Code lle bynnag y rhoddir y cyfle i chi pan fyddwch yn siopa ar-lein. Mae hyn yn golygu cofrestru cyfrinair gyda'ch cwmni cerdyn ac mae'n ychwanegu haen arall o ddiogelwch at drafodion ar-lein gyda manwerthwyr cofrestredig
  • Os byddwch yn cael biliau, anfonebau neu dderbynebau am bethau nad ydych wedi'u prynu, neu os bydd sefydliadau ariannol nad ydych fel arfer yn delio â nhw yn cysylltu â chi yngl?n â symiau sy'n para'n ddyledus, dylech weithredu. Efallai bod eich hunaniaeth wedi'i ddwyn
  • Dylech gael copi o'ch ffeil credyd yn rheolaidd a'i wirio am gofnodion nad ydych yn eu hadnabod. Gall Callcredit, Equifax, Experian, ClearScore a Noddle ddarparu eich ffeil credyd. Mae gwasanaeth diogelu hunaniaeth fel ProtectMyID yn monitro eich adroddiad credyd Experian ac yn rhoi gwybod i chi drwy e-bost neu neges SMS am unrhyw weithgaredd twyll posibl. Os yw'n dwyll, bydd gweithiwr achos penodol yn eich helpu i ddatrys popeth
  • Byddwch yn hynod wyliadwrus o lythyrau, galwadau ffôn neu e-byst sy'n cynnig bargen fusnes ddirybudd. Os yw cynnig yn ymddangos yn rhy dda i fod yn wir, mae'n debygol mai dyna yw'r gwirionedd. Dylech ei gwestiynu bob amser
  • Os ydych wedi bod yn ddioddefwr twyll, byddwch yn wyliadwrus o dwyll adfer. Dyma pan fydd twyllwyr yn esgus bod yn gyfreithiwr neu'n swyddog gorfodi'r gyfraith ac yn dweud wrthych y gall eich helpu i adennill yr arian rydych eisoes wedi'i golli